Coronary Artery Bypass Graft (CHD ေရာဂါမွာ လံုးေသြးေလွ်ာက္မႈေကာင္းေစရန္ သြးေၾကာဆက္ေပးျခင္းျဖင့္ ခြဲစိတ္ကုသနည္း)

Coronary Artery Bypass Graft လို႔ေခၚတဲ့ နည္းလမ္းကေတာ့….. ယခုေခတ္မွာ ခတ္စားလာတဲ့ Coronary Heart Disease (CHD)ေရာဂါကို ကုသတဲ့ Surgery ( ခြဲစိတ္ကုသနည္း) တစ္မ်ိဳးပါ။ အတိုေကာက္အေနျဖင့္ CABG လို႔အသိမ်ားၾကပါတယ္…. တစ္နည္းအားျဖင့္ လံုးကိုေသြးေထာက္ပံ့ေနတဲ့ေသြးေၾကာေတြမွာ သြးခဲ/အဆီခဲမ်ားပိတ္ဆို႔ၿပီး သြးစီးဆင္းမႈေလ်ာ့နည္းတဲ့အခါ အျခားေသြးေၾကာတစ္ခုနဲ႔ သြးေၾကာဆက္ေပးေသာ ခြဲစိတ္ကုသနည္းျဖစ္ပါတယ္။


CHD ဆိုတာ ? ? ?

Coronary Heart Disease ဆိုတာ Coronary artery (ႏွလံုးကို သြးေလွ်ာက္တဲ့ေသြးေၾကာ) တြမွာ Plague (အဆီခဲေတြ၊ေသြးခဲ) တြ ပိတ္ဆို႔ၿပီး လံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလာျခင္းေၾကာင့္ လံုးကို သြးေကာင္းေကာင္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ ရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္. . . . Coronary artery (ႏွလံုးကို သြးေလွ်ာက္တဲ့ေသြးေၾကာ) တြက လံုးကို အာက္စီဂ်င္ပါတဲ့ေသြးေတြကို ထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ သြးေၾကာေတြ ဖစ္ပါတယ္။ ႏွလံုးကို သြးေလွ်ာက္တဲ့ေသြးေၾကာ(Coronary artery) အတြင္းနံရံေတြမွာ အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ အဆီခဲေတြ၊ သြးေၾကာနံရံ ယိုစိမ့္မႈေၾကာင့္ သြးခဲေတြ စုပံုလာၿပီး မ်ားလာတဲ့အခါမွာ plague လို႔ေခၚတဲ့ မာေသာ သြးခဲ၊အဆီခဲအခ်ပ္ေတြက သြးစီးဆင္းတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို က်ဥ္းသြားေစတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးကေတာ့ လံုးကို သြးေထာက္ပံ့မႈေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းေၾကာင့္ သြးထဲမွာ ပ်ာ္၀င္ေနတဲ့ လိုအပ္ေသာ အာက္စီဂ်င္ပမာဏကိုလည္း လံုလံုေလာက္ေလာက္ မေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ေတာ့ေခ်။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ လံုးကို လိုအပ္ေသာေအာက္စီဂ်င္မေပးႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ Angina လို႔ေခၚတဲ့ Chest pain ရင္ဘတ္ေနရာမွာ ပင္းျပင္းထန္ထန္ စူးေအာင့္ျခင္း ကိုခံစားရတတ္တယ္။ Angina အတြက္ကုသတဲ့ေဆးေတြလည္းရွိပါတယ္ . . . . ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာထဲမွာ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားလာၿပီး ဆးနဲ႔မႏိုင္ေတာ့တဲ့အခါမွာ အျခားနည္းလမ္းကေတာ့ Surgery(ခြဲစိတ္ကုသျခင္း) : အျခားေသြးေၾကာတစ္ခုနဲ႔ coronary artery (ႏွလံုးေသြးေၾကာ)ကို ခြဲစိတ္ၿပီး ဆက္ေပးျခင္းျဖင့္ လံုေလာက္ေသာေသြးပမာဏကို လံုးကိုေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္သည္။ အဲ့ surgery နည္းကို Coronary Artery Bypass Graft လို႔ေခၚပါတယ္ . . .


CABG ဆိုတာဘာလဲ ? ? ?

Coronary Heart Disease ေၾကာင့္ လံုးကို သြးေကာင္းေကာင္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့တဲ့အခါမွာ Coronary Artery Bypass Graft surgery လုပ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္…ဒီနည္းလမ္းက ကုန္က်စရိတ္မ်ားျပားတယ္ဆိုေသာ္လည္း ကာင္းက်ိဳးေတြကအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္ . . . Angina လို႔ေခၚတဲ့ Chest pain ရင္ဘတ္ေနရာမွာ ပင္းျပင္းထန္ထန္စူးေအာင့္တဲ့ အေရးေပၚအေျခအေနမွာ Nitrol (GTN, Glyceryl trinitrate) ကို sublingual (လွ်ာေအာက္ငံုေဆး) ကိုေသာက္ရပါတယ္. . .ေဆးမမီရင္ Heart attack နဲ႔ လဲက်ၿပီး အေရးေပၚခန္းထိ ရာက္ႏိုင္ပါတယ္. . . . CABG လုပ္ျခင္းျဖင့္ Heart attack ကို အမ်ားႀကီးေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ၿပီး Coronary artery disease ကိုလည္း သက္သာေစႏိုင္သည္။


CABG ကဘယ္လိုမ်ိဳး surgery (ခြဲစိတ္မႈ) မ်ိဳးလဲ ? ? ?

ႏွလံုးကို သြးေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ Coronary artery မွာ Plague (အဆီခဲေတြ၊ေသြးခဲ) တြ ပိတ္ဆို႔ၿပီး လံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းလို႔ သြးေကာင္းေကာင္းမေလွ်ာက္ႏုိင္တဲ့အေျခအေနမွာ အျခားေသြးေၾကာတစ္ခုႏွင့္ ဆက္ေပးၿပီး လံုေလာက္တဲ့ အာက္စီဂ်င္ျပည့္၀တဲ့ သြးပမာဏရရွိေအာင္ ခြဲစိတ္ကုသနည္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္….
မ်ားေသာအားျဖင့္ Coronary artery နဲ႔ဆက္ဖို႔ အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ေသြးေၾကာေတြကေတာ့
1) Saphenous vein in leg (ေျခေထာက္မွာရွိတဲ့ Sphenous သြးျပန္ေၾကာကို Aorta (ေသြးလႊတ္ေၾကာမႀကီး) နဲ႔ coronary artery (ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာ)နဲ႔ဆက္ေပးၿပီး သြးျပန္ေလွ်ာက္ေအာင္လုပ္တဲ့နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္…လက္ရွိမွာ အသံုးအမ်ားဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္)
2) Internal mammary artery ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ Internal mammary artery in the chest wall ရင္ဘတ္နားမွာရွိေနတဲ့ေသြးေၾကာကို coronary artery (ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာ)နဲ႔ သြးေၾကာေသြးခဲပိတ္ဆို႔ေနတဲ့ နရာနားမွာ ဆက္ေပးၿပီး သြးျပန္ေလွ်ာက္ေအာင္လုပ္တဲ့ နည္းလမ္း ဖစ္ပါတယ္


CABG ကို ဘယ္လိုလူနာေတြမွာ ပဳလုပ္သင့္လဲ ? ? ?


CABG ရဲ႕ေကာင္းက်ိဳးေတြကေတာ့
Improving quality of life and reducing angina and other CHD symptoms (ရင္ဘတ္ေနရာမွာ ပင္းျပင္းထန္ထန္စူးေအာင့္ျခင္းကို လွ်ာ့ခ်ေပးၿပီး quality of life ကိုျမင့္တက္ေစသည္)
Improving the pumping action of heart if it has been damaged by a heart attack (ႏွလံုး၏လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ပန္လည္ေကာင္းမြန္ေစသည္)
Lowering the risk of a heart attack (in some patients such as diabetes) (Heart attack ႏွလံုးေရာဂါရုတ္တရတ္ထေဖာက္ျခင္း ကို လ်ာ့နည္းေစႏိုင္သည္ ဥပမာအားျဖင့္ သြးခ်ိဳ၊ဆီးခ်ိဳလည္းရွိေနတဲ့ လူနာရွင္မ်ား)
Improving the chance of survival (ႏွလံုးေရာဂါရွိေနေပမယ့္ အသက္ရွင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းကို တိုးတက္ေစႏိုင္သည္)
CABG ရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ ၀င္လာႏိုင္တဲ့ ဆုိးက်ိဳးေတြကေတာ့
ခြဲစိတ္ထားတဲ့ေနရာမွာ သြးထြက္ျခင္းႏွင့္ ရာဂါပိုးမႊားမ်ားအလြယ္တကူ ၀င္ေရာက္ႏိုင္ျခင္း
ေမ့ေဆးအႏၱရာယ္မ်ား
ခြဲစိတ္ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ဖ်ားနာျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း
အခ်ိဳ႕လူနာမ်ားတြင္ Heart attack ရုတ္တရတ္ႏွလံုးေရာဂါထေဖာက္ျခင္းမ်ား ဖစ္တတ္သည္။
ထို႕ေၾကာင့္ CABG နည္းျဖင့္ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူၿပီးတဲ့ေနာက္မွုာ ဆရာ၀န္မွာၾကားတဲ့အတိုင္း တေသြမတိမ္းလိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ လုိပါတယ္. .

              