Knee replacement (သတၱဳျဖင့္ ပဳလုပ္ထားေသာ ဒူးဆစ္အတုအစားထုိးျခင္း) အေၾကာင္း


What is a knee replacement surgery?

Knee replacement ကိုနာက္တစ္မ်ိဳးအေနနဲ႔ arthroplasty လို႔ေခၚၾကပါတယ္။ အရိုးအဆစ္မ်ားနာက်င္ေရာင္ရမ္းျခင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားေသာ ဒူးဆစ္ေနရာတြင္ သတၱဳနဲ႔ ပလက္စတစ္ကို အသံုးျပဳၿပီး အစားထိုးခြဲစိတ္ကုသေသာနည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ သတၱဳအေနနဲ႔ ကေတာ့ alloys of cobalt-chromium and titanium ကိုအသံုးျပဳၿပီး plastics ကေတာ့ high grade ကိုအသံုးျပဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ Metal နဲ႔ plastic အစိတ္အပိုင္းေတြကို ဒူးဆစ္နဲ႔ဆက္ေနတဲ႔ အရိုး၂ခုရဲ႕ အစြန္းေတြကို စြပ္ၿပီး ဒူးဆစ္အတုအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းျဖင့္ ဒူးဆစ္ျပန္လည္လႈပ္ရွားႏိုင္ေစပါတယ္။ ဒီလိုခြဲစိတ္မႈမ်ိဳးကိုေတာ့ severe knee injury (ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဒူးဆစ္ပ်က္စီးသြားသူမ်ား)မွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ လုပ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အာက္ေဖာ္ျပပါပံုတြင္လည္းေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒူးဆစ္ကိုထိခိုက္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့  Osteoarthritis, a degenerative joint disease that affects mostly middle-aged and older adults, may cause the breakdown of joint cartilage and adjacent bone in the knees.
(အရိုးအဆစ္ေရာင္ေရာဂါ - အသက္အလတ္ပိုင္းနဲ႔ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ အဆစ္မ်ားပ်က္စီးယိုယြင္းလာေသာ အဆစ္ေရာင္ရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ဒူးဆစ္မွာ ရွိတဲ့ အရိုးႏုေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အရိုးေတြကိုပါ ထိခိုက္ေစပါတယ္)
 Rheumatoid arthritis, which causes inflammation of the synovial membrane and results in excessive synovial fluid, can lead to pain and stiffness.
(ေသြးေလးဖက္နာေရာဂါ - synovial membrane ကိုေရာင္ရမ္းေစၿပီး နာက်င္မႈနဲ႔ လႈပ္ရွားရတာခက္ခဲေစပါတယ္။ အဆစ္ေတြ လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္တဲ့အခါ အဆစ္(၂)ခုဆံုတဲ့ေနရာမွာ synovial fluid (အဆစ္၂ခုပြတ္တိုက္မႈမျဖစ္ေစရန္ ခ်ာေမြ႕ေစတဲ့အရည္) ရွိေနမွသာ ကာင္းေကာင္းလုပ္ရွားႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။)
 Traumatic arthritis, arthritis due to injury, may cause damage to the cartilage of the knee.
(accident တစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ခ်ာ္လဲလို႔ျဖစ္ေစ အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ဒူးဆစ္ရဲ႕အရိုးႏုကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္)
Knee replacement (ဒူးဆစ္အတုအစားထုိးျခင္း)ရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ရာင္ရမ္းေနေသာ ဒူးဆစ္မ်က္ႏွာျပင္ကို ပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးျခင္းျဖင့္ နာက်င္မႈကိုေလ်ာ့ခ်ေပးရန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းလမ္းကုိေတာ့ အျခားေသာ ကုထံုး၊ သာက္ေဆးမ်ားျဖင့္ အဆင္မေျပမွသာ အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။ Knee (ဒူးေခါင္း) မွာ ပါ၀င္တဲ့အစိတ္အပိုင္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ႔ အရိုးေတြကေတာ့
 Tibia (larger bone of the lower leg - ေျခသလံုးရိုး)
 Femur (thighbone or upper leg bone - ေပါင္ရိုး)
 Patella (kneecap - ဒူးအစြပ္)
 Synovial membrane (အဆစ္၂ခုၾကားမွာ synovial fluid (အဆစ္၂ခုပြတ္တိုက္မႈမျဖစ္ေစရန္ခ်ာေမြ႕ေစတဲ့အရည္)ကို ထုတ္ေပးႏိုင္တဲ့ joint capsule ကို ဖံုးအုပ္ေပးထားေသာ tissue အလႊာ)
 Ligament (အရုိးအခ်င္းခ်င္းတြယ္ဆက္ေပးေသာ အရြတ္)
 Tendon (ၾကြက္သားနဲ႔ အရိုးကို တြယ္ဆက္ေပးေသာ တစ္သ်ဴး)
 Meniscus (ဒူးဆစ္မွာရွိတဲ့ ကြးေနေသာ အရိုးႏု)


Knee replacement surgery ဘယ္အခ်ိန္မွာ လုပ္သင့္တာလဲ ? ? ?

ဒူးဆစ္မွာ နာက်င္ေနၿပီး မလႈပ္ရွားႏိုင္တဲ့အေျခအေနမွာ စဥ္းစားသင့္တာပါ။ Osteoarthritis (အရိုးအဆစ္မ်ားနာက်င္ေရာင္ရမ္းျခင္း)ၾကာင့္ကာင္းေကာင္းမလႈပ္ရွားႏိုင္ျခင္း၊ နာက်င္ျခင္းျဖစ္ေစပါတယ္။ severe degenerative joint disease (အဆစ္မ်ားပ်က္စီးယိုယြင္းျခင္း)ကို ခံစားရၿပီး ဒူးဆစ္ကို ထုိခိုက္သြားပါက အရမ္းနာက်င္မႈေၾကာင့္ ပံုမွန္လမ္းေလ်ာက္ျခင္း၊ လွကားတက္ျခင္းတို႔ကိုပင္ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဒူးဆစ္မွာေဖာင္းၿပီးေရာင္ေနျခင္း (သို႔) အဆစ္မ်ားပ်က္စီးေနပါလိမ့္မယ္။ အျခားေသာ အရိုးအဆစ္မ်ားနာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းႏွင့္သြးေလးဖက္နာေရာဂါေၾကာင့္ ဒူးဆစ္ထိခိုက္ျခင္း၊ အရိုးႏုမ်ား၊ အရြတ္မ်ားစုတ္ၿပဲၿပီး ဒူးဆစ္လံုး၀ျပန္မေကာင္းေတာ့ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြမွာ လုပ္သင့္ပါတယ္။ ေအာက္ပါေဆး၀ါးမ်ား၊ကုထံုးမ်ားႏွင့္ လူနာမသက္သာႏိုင္ေသာအေျခအေနျဖစ္ပါက Knee replacement surgery ကို အသံုးျပဳပါတယ္။


Knee replacement surgery လုပ္ျခင္းျဖင့္

              